Wirtualna Biblioteka Nauki – program zakupu i udostępniania światowego piśmiennictwa w postaci elektronicznych czasopism, książek i baz danych dla polskich instytucji akademickich i naukowych. Program jest dofinansowany przez Ministerstwo Edukacji i Nauki (dawniej Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego), realizowany przez ICM. W ramach WBN kupowany jest dostęp do zasobów elektronicznych na serwerach wydawców (licencja odnawiana co roku).
Program publikowania otwartego w ramach licencji krajowej
W zakresie licencji krajowej Ministerstwo uruchomiło program publikowania otwartego i pokrywa koszty publikacji artykułów w modelu Open Access w wybranych czasopismach wydawnictw Elsevier, Springer, Oxford University Press.
Elsevier. Program publikowania otwartego.
W 2026 r. umowa na licencję krajową Elsevier obejmuje publikację 1084 artykułów, które są zwolnione z opłaty Article Processing Charge (APC). Umowa obejmuje 1120 czasopism hybrydowych pochodzących z 7 kolekcji tematycznych Science Direct zgodnie z ograniczeniem licencji krajowej wprowadzonym w grudniu 2022 r.: Biochemistry, Genetics and Molecular Biology, Computer Science, Engineering, Health Sciences, Immunology and Microbiology, Mathematics i Physics and Astronomy; oraz z grupy Lancet.
Program przeznaczony jest dla autorów korespondencyjnych afiliowanych w instytucjach, które są objęte licencją krajową Elsevier oraz założyły konto administracyjne w systemie Elsevier Open Access Platform (EOAP) do weryfikacji afiliacji swoich autorów, patrz lista instytucji. Wg umowy autor korespondencyjny jest jedynym autorem, który zarządza procesem publikacji artykułu od przesłania do akceptacji i prowadzi korespondencję w tej sprawie z Elsevier.
Springer. Program publikowania otwartego.
Program publikowania otwartego został wznowiony w dniu 24 kwietnia 2026 r. z pulą 1381 artykułów na rok 2026. Od tego roku w formularzu “Publishing and rights” autorzy mają do wyboru model subskrypcyjny publikacji, przy czym nadal zachęca się Autorów do publikowania otwartego. Wydawca nie przewiduje możliwości retroaktywacji artykułów, programem mogą być objęte tylko artykuły przyjęte do publikacji po uruchomieniu programu. Afiliacja autorów w programie Springer jest weryfikowana wyłącznie przez lokalnych administratorów w instytucjach. Kontakt do lokalnych administratorów można uzyskać pod adresem wbn@icm.edu.pl.
Science Advances. Program publikowania otwartego w ramach licencji krajowej
Program jest kontynuowany bez przerwy w 2026 r. z nową pulą 10 artykułów. Program może zostać przerwany, jeśli w 1. kwartale 2026 r. MNiSW nie przyzna dofinansowania licencji Science Advances na rok 2026.
Program jest dodatkiem do licencji krajowej na dostęp do czasopisma Science. Czasopismo Science działa wyłącznie w modelu subskrypcyjnym, a do publikowania otwartego przeznaczone jest osobne czasopismo open-access Science Advances. Krajowa opłata licencyjna Science finansowana przez MNiSW pokrywa koszt publikacji w czasopiśmie Science Advances do 10 artykułów z Polski rocznie. Oferta przysługuje autorom korespondencyjnym afiliowanym w polskich instytucjach objętych licencją Science, którzy wskazali tę afiliację na stronie tytułowej artykułu. System wydawcy automatycznie rozpoznaje artykuły kwalifikujące się do programu na podstawie afialiacji podanej przez autora korespondencyjnego, patrz instrukcja dla autorów. Autorzy korespondencyjni, których artykuły zostały przyjęte do druku, mogą dodatkowo kontaktować się z ICM na adres wbn@icm.edu.pl w celu skorzystania z programu. W 2021 r. w ramach programu publikowania otwartego w Science Advances zostały opublikowane 2 artykuły, w 2022 r. 3 artykuły, w 2023 r. 2 artykuły, w 2024 r. – 3 artykuły.
Oxford University Press. Program publikowania otwartego.
Program publikowania w licencji Oxford University Press na rok 2026 został uruchomiony, pula bezpłatnych artykułów jest nieograniczona (ostatnia aktualizacja 09.03.2026). Artykuły opublikowane w okresie zawieszenia programu będą mogły zostać zamienione na model otwarty (“retroaktywacja”).
Autor artykułu zaakceptowanego do publikacji powinien wypełnić formularz on-line zgodnie z instrukcją wydawcy i podać formularzu afiliację w instytucji uczestniczącej w programie, co będzie następnie weryfikowane przez wydawcę. Zalecane jest, aby autor korespondencyjny posługiwał się adresem email z domeny instytucji uczestniczącej w programie, co ułatwi weryfikację.
Na stronie wydawcy dostępna jest Informacja o programie publikowania dla konsorcjum oraz adres kontaktowy do wydawcy w sprawach publikowania jnls.author.support@oup.com.
Cambridge University Press. Program publikowania otwartego.
Program Publikowania CUP 2026 umożliwia autorom bezpłatne publikowanie w modelu Open Access w czasopismach hybrydowych oraz GOLD OA zawartych w FULL Collection. Program jest aktywny dla autorów afiliowanych w UAM i obejmuje nieograniczoną liczbę artykułów.
Program publikowania otwartego w ramach licencji konsorcyjnej
W ramach licencji konsorcyjnej uruchomiono programy publikowana otwartego dla autorów korespondencyjnych afiliowanych w instytucjach, które są uczestnikami określonego konsorcjum. Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu jest uczestnikiem konsorcjów: American Chemical Society (ACS) oraz Institute of Physics (IOP).
