Pracownia Zbiorów Kartograficznych

Oddział Zbiorów Specjalnych

Pokój 173

poniedziałek

9.00 – 14.00

wtorek, środa, piątek

9.00 – 14.00

czwartek

9.00 – 18.00

Obsada: 
mgr Rafał Michałowski, kustosz 
tel. 61 829 3834 

Zbiór kartograficzny Biblioteki Uniwersyteckiej sięga początkami pierwszych lat istnienia biblioteki i związany jest z powstaniem w 1902 Kaiser Wilhelm Bibliothek. Z tego czasu zachowały się przede wszystkim XIX-wieczne mapy topograficzne Prus i państw zachodnioniemieckich. Po powstaniu Uniwersytetu Poznańskiego w 1919 roku nastąpiła polonizacja zbiorów. W chwili wybuchu II wojny światowej zbiory kartograficzne liczyły już ok. 5.800 map i 52 atlasy. Przełomowym okresem były lata 1945-1949. Wówczas to dzięki akcji gromadzenia tzw. zbiorów zabezpieczonych dział wzbogacił się o piękne i cenne obiekty map i atlasów. 

W 1949 utworzono w ramach Oddziału Zbiorów Specjalnych Samodzielny Referat Kartograficzny, przekształcony w Sekcję Zbiorów Kartograficznych a następnie w Pracownię Kartograficzną. 

Chronologiczny zasięg zbiorów jest bardzo szeroki. Reprezentowane są w nim obiekty mapowe bądź atlasowe od XV do XX wieku. Wśród cennych materiałów na szczególną uwagę zasługuje m.in.:

  • Rękopiśmienna mapka świata zawarta w polskim kodeksie zbiorowym z 1478 Jakuba z Kowalewic;
  • Jedyny w polskich zbiorach kartograficznych egzemplarz mapki Polski z XVI wieku /z „Itinerarium Orbis Christiani”, wyd. 1579/80/
  • Kilka wydań „Geografii” Ptolemeusza, w tym jedyne wydanie z 1541.
  • Globus nieba Gerarda Mercatora z 1551 r. Do bardzo cennych można zaliczyć pierwsze wydanie Atlasu Mercatora (1595); mapę Europy Środkowej A. Salamanki z 1548.

Pracownia posiada liczne wydania atlasów Orteliusa, Mercatora, Jansoniusa, Homanna i innych. Godny uwagi jest też zbiór poloników liczący blisko 300 jednostek zespół map Polski z XVI i XVII wieku. Zbiory zawierają również wiele cennych źródeł kartograficznych do dziejów Poznania i Wielkopolski. 

W pracowni znajduje się bogaty księgozbiór podręczny, szczególnie z zakresu historii kartografii. W Pracowni znajdują się katalogi obejmujące zbiory z podziałem na mapy i atlasy. 

Bibliografia:

  • Puckalanka U., Zbiory kartograficzne BUAM w Poznaniu. Zeszyty Naukowe UAM, Biblioteka 2, (1962)
  • Puckalanka U., Mapy Polski z XVI wieku w zbiorach BUAM. ZNUAM, Biblioteka 3
  • Puckalanka U., Nieznana mapka świata w polskim rękopisie z XV wieku. W: Studia i materiały z Dziejów Nauki Polskiej. Seria C. Z.13. (1968)
  • Zbiory kartograficzne w PRL. Warszawa 1972
  • Ze skarbów bibliotek wielkopolskich. Warszawa-Poznań 1980
  • Michałowski R., Mapa Polski XVI – XVIII w. (Katalog wystawy). Szamotuły 1996;
  • Michałowski R., Puckalanka U., Zbiory kartograficzne. W: Prace polonijne BU w Poznaniu. Warszawa 1995

 

Loading...