Biblioteka Uniwersytecka w Poznaniu

Jesteś tutaj:
Start arrow Informatorium
Informator
Zapytaj bibliotekarza
Godziny otwarcia, lokalizacja
Czytelnie i pracownie
Wypożyczalnia
Wypożyczalnia międzybiblioteczna
Informatorium
Regulamin i opłaty
Informatorium
Informatorium

Szanowni Państwo,

serdecznie zapraszamy naszych Użytkowników do wzięcia udziału w anonimowym badaniu, którego celem jest zbadanie Państwa potrzeb w zakresie szkoleń. Wyrażone przez Państwa opinie i sugestie posłużą do przygotowania analizy i pomogą nam dostosować ofertę szkoleniową Biblioteki do Państwa rzeczywistych potrzeb. Będziemy wdzięczni za wypełnienie ankiety »

Dyrekcja i Pracownicy
Biblioteki Uniwersyteckiej w Poznaniu

        Cyfrowy katalog Biblioteki - DIGIT CARDS
to dostępne w sieci: katalog alfabetyczny kartkowy, starodruków, rękopisów, masoników, dysertacji 1957-98, mikrofilmów. Wejście...

I piętro, pok. 140
tel. 61 829 3817
e-mail: ask@amu.edu.pl

od 14 września 2015 do 30 czerwca 2016

poniedziałek9.00–20.00
wtorek – piątek9.00–20.00
sobota10.00–17.00
niedziela nieczynne

Jeżeli masz jakieś pytania, potrzebujesz fachowych informacji z dziedziny - skorzystaj z usługi Zapytaj bibliotekarza - Ask a Librarian.

      Zapytaj Bibliotekarza to platforma zdalnej łączności z zespołem pracowników biblioteki. Naszą misją jest dostarczanie Państwu pewnej i pełnej informacji oraz oczekiwanej pomocy w możliwie najkrótszym czasie. Zespół Zapytaj Bibliotekarza udziela informacji również na miejscu w Informatorium.

Na miejscu można korzystać z katalogów kartkowych: alfabetycznego i systematycznego, katalogu online oraz z bibliografii i zasobów cyfrowych udostępnianych zarówno zdalnie przez Internet.
Prowadzimy szkolenia i warsztaty z zakresu wyszukiwania informacji naukowej.



top

Katalog kartkowy alfabetyczny

tel. 61 829 3817 I piętro, pok. 140
Gdzie mieści się katalog alfabetyczny?

Katalog alfabetyczny znajduje się w katalogu głównym (pok. 140, I piętro) i zajmuje górną część szaf katalogowych.

Co obejmuje katalog alfabetyczny?

Katalog alfabetyczny odnotowuje wszystkie zgromadzone w Bibliotece Uniwersyteckiej książki, broszury, wydawnictwa ciągłe (serie wydawnicze, czasopisma, gazety), atlasy, nuty, libretta itp., wydane po 1800 roku (tj. od 1801 roku), a także zbiory kartograficzne wydane w latach 1801-1968.

Starych druków, rękopisów, ikonografii itp. szukamy w oddzielnych katalogach, które mieszczą się w pracowniach specjalistycznych.

Kiedy korzysta się z katalogu alfabetycznego?

Katalogiem alfabetycznym należy posłużyć się wówczas, gdy:

– znana jest nazwa autora (autorów) publikacji, tłumacza literatury pięknej, redaktora pracy zbiorowej,

– znany jest tytuł pracy zbiorowej (opracowanej przez więcej niż trzech autorów).

Ale to nie wszystko.

Należy pamiętać, że katalog alfabetyczny jest katalogiem autorsko-tytułowym, tzn. w jednym ciągu alfabetycznym uszeregowano karty z nazwami autora (hasło autorskie) lub tytułami (hasło tytułowe) dzieł anonimowych, zbiorowych i wydawnictw ciągłych (seryjnych, czasopism).

uwaga hasło tytułowe poprzedza wszystkie identyczne hasła autorskie.

Jak można odszukać czasopismo?

Nie ma odrębnego katalogu czasopism. Czasopism szuka się wg tytułu w katalogu alfabetycznym. Proszę jeszcze raz uważnie przeczytać poprzednią informację.

uwaga Z czasopism korzystamy na miejscu w Czytelni Nauk Historycznych i Gazet (parter, pok.50).

Czy czasopismo „THE AMERICAN ECONOMIC REVIEW” szuka się pod literą „T” CZY „A”?

Należy szukać pod „A”.

Podstawą szeregowania haseł tytułowych jest ich pierwszy wyraz; nie uwzględnia się jedynie zaimków rodzajnikowych (np. der, die, das, ein, eine – niem.; the, a, an – ang.; la, le, l', les, un, une – fr.). Jeżeli jednak rodzajniki takie występują w dalszych częściach hasła, stanowią równorzędny element szeregowania.

W jaki sposób odszukać książkę Łopatki Adama?

W katalogu alfabetycznym nie ma litery „Ł”.

Przy korzystaniu z katalogu alfabetycznego należy znać zasady szeregowania kart katalogowych. Podstawą jest alfabet łaciński, poszerzony o litery „K” i „W”. W związku z tym pomija się wszystkie znaki diakrytyczne; litery: ą, ć, ę, ń, ó, ś, ź, ż znajdują się w jednym szeregu z ich podstawowymi formami a, c, e, n, o, s, z (podobnie w innych alfabetach np. ö=o, ü=u, ä=a itp.). Litera „J” jest połączona w szeregowaniu z literą „I”, a litera „Ł” z literą „L”, tzn. „J” należy szukać pod „I” a „Ł” pod „L”.

Jak znaleźć książkę wydaną w języku rosyjskim?

Książki publikowane np. w języku rosyjskim, ukraińskim, białoruskim, greckim czy hebrajskim, żydowskim są transliterowane. Litery tych alfabetów zastąpiono odpowiadającymi im literami alfabetu łacińskiego.
Tablice transliteracji do wglądu u dyżurnego bibliotekarza.

uwaga W katalogu alfabetycznym obok kart głównych (zawierających dokładne opisy poszczególnych dokumentów) istnieją również karty pomocnicze, tzw. odsyłacze.

Czy transkrypcja możee stanowić problem w poszukiwaniu dokumentów?

Oczywiście, że nie. Np. od nazwiska Szołochow mamy kartę odsyłaczową:

Szołochow Michaił Aleksandrowicz
zob.
Solochov Michail Aleksandrovic

To znaczy, że karty pomocnicze ułatwiają wyszukiwanie potrzebnych dokumentów?

Tak. Wprowadza się także karty odsyłaczowe od nazw miejscowości i osób występujących w tytułach dzieł, np. pod hasłem Sienkiewicz Henryk wyszczególniono najpierw prace o jego życiu i twórczości, a następnie jego utwory własne; pod hasłem Poznań znajdują się informacje o publikacjach dotyczących tego miasta.

Nazwiska autorów dzieł występują w katalogu w wersji narodowej. Stąd odsyłacze od form spolszczonych, np.
Kartezjusz
zob.
Descartes
Istnieją również karty pomocnicze ułatwiające odszukanie książki w wypadku, gdy jest znany tylko jeden z trzech współautorów książki, redaktor dzieła zbiorowego lub tłumacz literatury pięknej.
Czasopisma oraz wydawnictwa seryjne zmieniające tytuł mają odsyłacze od tytułu nowego do pierwotnego. W katalogu Biblioteki za podstawę w opisie czasopism przyjęto tytuł najstarszego posiadanego rocznika.

Czy istnieją jeszcze inne ułatwienia?

Tworzy się także sztuczne hasła zbiorcze.

Wszystkie sprawozdania instytucji i ciał zbiorowych np. zebrano pod hasłem ‘Sprawozdania instytucji i ciał zbiorowych’. W obrębie tak utworzonego hasła dalszymi elementami szeregowania są: nazwa miejscowości, (siedziba instytucji), nazwa instytucji, np.: Sprawozdania instytucji i ciał zbiorowych, Poznań, Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk.

Na podobnych zasadach – pod sztucznym hasłem zbiorczym – szereguje się sprawozdania roczne, składy osobowe, spisy wykładów itp. szkół z rozbiciem na: 'szkoły akademickie', 'szkoły podstawowe', 'szkoły specjalne', 'szkoły średnie', 'szkoły zawodowe'.

Dzieła wchodzące w skład numerowanych serii wydawniczych, takich jak Biblioteka Problemów, Biblioteka Narodowa, czy prace naukowe uczelni, instytutów naukowo-badawczych i nne są opisane w katalogu alfabetycznym podobnie jak wszystkie pozostałe książki oraz dodatkowo na karcie zbiorczej, której hasłem jest nazwa serii.

Dlaczego hasło tytułowe „A CO PO MATURZE” wyprzedza w szeregu alfabetycznym hasło „ABC BIOCHEMII”?

Kryterium ogólnym, decydującym o układzie kart w katalogu, są poszczególne wyrazy bądź ich skróty, a nie całe szeregi liter – bez względu na odrębność wyrazów.

Co jeszcze trzeba wiedzieć, aby szybko dotrzeć do poszukiwanej literatury?

Należy także pamiętać że:

– przy identycznych nazwiskach dalszymi elementami szeregowania jest alfabetyczna kolejność imion, przy czym inicjały imion traktuje się równorzędnie z imionami pełnymi;

– nazwiska złożone z dwóch lub więcej członów włącza się po nazwiskach jednoczłonowych, traktując drugi człon jako dalszy wyraz szeregowania;

– nazwiska ze zrostami rodzajników i przyimków oraz przedrostki i przydawki stałe traktuje się jako jednowyrazowe, mimo że pisze się je oddzielnie, np.: „La Fontane”, „O'Connor” i szuka odpowiednio pod „L” i „O”;

– przyimki w językach germańskich, które oznaczają szlachectwo, umieszcza się po imieniu autora, np.: Goethe Johann Wolfgang von.

Czy to są wszystkie potrzebne informacje?

Podane wyżej informacje to zasady formalne dotyczące układu kart w katalogu. W sytuacjach wątpliwych należy zwrócić się do dyżurującego bibliotekarza.

Co oznacza symbol umieszczony w prawym dolnym narożniku karty katalogowej?
Czy jest on potrzebny przy wypełnianiu rewersu?

Karty katalogowe katalogu alfabetycznego posiadają symbol klasyfikacji dokumentu. Symbol ten wiąże poszukiwaną pozycję z odpowiednim działem katalogu systematycznego, umożliwiając wyszukiwanie w katalogu systematycznym innych pozycji o podobnej tematyce. Nie trzeba wpisywać go na rewersie.

W jaki sposób wypożyczyć książkę znalezioną w katalogu ?

Należy czytelnie wypełnić rewers, który jest podzielony na dwie części. W górnej części wpisuje się: numer karty bibliotecznej, swoje nazwisko i imię, sygnaturę lub sygnatury (do 4), nazwisko autora, tytuł i tom wypożyczanego dzieła (lub tylko tytuł w przypadku pracy zbiorowej) – dane te należy sprawdzić na karcie katalogowej, czytelny podpis, nazwę wydziału, adres i datę. Dane te powtarza się w dolnej części rewersu. Rewers wrzuca się do pudełka znajdującego się na biurku dyżurnego w katalogu.

Książki z magazynu do poszczególnych czytelń zamawia się na dwuczęściowych zakładkach (wcześniej należy wyszukać sygnatury poszukiwanych pozycji w katalogu głównym). Wypełnione zakładki wrzuca się do skrzynki znajdującej się na biurku dyżurnego w danej czytelni.

uwaga Jeżeli na karcie katalogowej zauważysz pieczątkę ''HORIZON'' oznacza to, że opis tej książki znajdziesz również w bazie komputerowej.

Gdzie i kiedy odbiera się książki?

Książki odbiera się w Wypożyczalni (gmach B, tel. 061 829 38 51):

  • zamówione elektronicznie – tego samego dnia, po kilku godzinach od zamówienia,
  • zamówione tradycyjnie – po kilku dniach ze względu na konieczność wprowadzenia ich do bazy katalogu online Biblioteki.

top

Katalog kartkowy systematyczny

tel. 61 829 3817, I piętro pok. 140
W jaki sposób szukać książek na określony temat nie znając konkretnych pozycji?

Należy posłużyć się systematycznym katalogiem rzeczowym. Dzieli on piśmiennictwo zgromadzone w Bibliotece na poszczególne dziedziny wiedzy. Nazwy tych dziedzin stanowią działy główne katalogu. Każdy z działów głównych dzieli się na poddziały o coraz węższym (bardziej szczegółowym) zakresie treściowym. W obrębie większych działów (zarówno pierwszego stopnia, jak i dalszych) stosuje się poddziały wspólne, grupujące obok siebie określone formy wydawnicze i piśmiennicze (np. podręczniki, bibliografie, księgi pamiątkowe).

Gdzie mieści się katalog systematyczny?

Katalog systematyczny mieści się w Katalogu (pok. 140) w dolnych częściach szaf.

Co obejmuje katalog systematyczny?

Katalog systematyczny obejmuje ten sam zasób dokumentów (książek) co katalog alfabetyczny. Szereguje opisy katalogowe według dziedzin wiedzy, zgodnie z zasadą „od ogółu do szczegółu”.

Czy istnieje powiązanie pozycji katalogu alfabetycznego z systematycznym?

Oczywiście. Karty katalogowe katalogu alfabetycznego posiadają symbol klasyfikacji systematycznej dokumentu. Symbol ten wiąże wyszukiwaną pozycję z odpowiednim działem katalogu systematycznego.

Schemat katalogu systematycznego Biblioteki jest dostępny dla użytkowników w sali katalogowej.

W jaki sposób można zapoznać się ze stosowanym w Bibliotece Uniwersyteckiej podziałem piśmiennictwa?

Całość piśmiennictwa została podzielona na działy główne, oznaczone dużymi literami alfabetu łacińskiego w następujący sposób:

A – Dział ogólny: encyklopedie, słowniki informatory czasopisma, informatyka, naukoznawstwo, prasoznawstwo i muzealnictwo
B – Bibliotekoznawstwo
C – Etnografia, archeologia i nauki pomocnicze historii
D – E – Historia i historia kultury
F – Wojskowość
G – Ruchy społeczne
H – Nauki polityczne
I – Socjologia
K – Ekonomia
L – Prawo
M – Sztuka
N – Q – Filologia
R – Filozofia, psychologia
S – Pedagogika
T – Religioznawstwo
U – Geografia
V – Matematyka
W – Nauki przyrodnicze
X – Medycyna
Y – Technika
Z – Literatura dziecięca

Do dalszego szczegółowego podziału każdej z tych dziedzin służą symbole, zbudowane z małych liter alfabetu łacińskiego oraz cyfr rzymskich i arabskich.

Od czego rozpocząć poszukiwania?

Najpierw należy zapoznać się ze schematem tego katalogu.

Dodatkową pomocą jest kartkowy indeks przedmiotowy do katalogu systematycznego, który zestawia hasła tematyczne w układzie abecadłowym i wskazuje, w których działach i poddziałach znajduje się odpowiadające im piśmiennictwo. Znajduje się on w sali katalogowej.

O czym trzeba pamiętać przy poszukiwaniach ?

W obrębie każdej dziedziny wiedzy przyjmuje się następującą kolejność grup rzeczowych (poddziałów): bibliografie, czasopisma, encyklopedie, słowniki, dzieła zbiorowe, metodologia, biografie, kongresy i zjazdy, stowarzyszenia i instytucje, opracowania ogólne, podręczniki.

Przykład

    C – Etnografia

    Ca I - Etnografia, Bibliografie

    Ca II – Etnografia, Czasopisma

    Ca III – Etnografia, Encyklopedie itp.

    W dalszej części następuje merytoryczny podział danej dyscypliny wiedzy.

    Cb I1 Etnografia. Europa. Opracowania ogólne. Podręczniki
W działach o wąskim zakresie treściowym (dotyczących zagadnień szczegółowych) karty katalogowe są szeregowane według:
  • kolejności chronologicznej wydania druku (dokumenty najnowsze znajdują się na końcu działu; z tego względu zaleca się rozpoczynać poszukiwanie od pozycji umieszczonych na końcu), taki układ jest najczęstszy;
  • kolejności alfabetycznej (czasopisma, biografie);
  • kolejności alfabetycznej haseł rzeczowych, tworzonych dla bliższego określenia tematyki w niektórych działach.
uwaga Na kartach przewodnich poszczególnych działów oznaczono sposób szeregowania.

Co jeszcze warto wiedzieć?

Przed wypełnieniem rewersu pozycje wyszukane w katalogu systematycznym warto sprawdzić w katalogu alfabetycznym, ze względu na możliwość odnalezienia w nim dodatkowych sygnatur (egzemplarzy) danej książki.