Biblioteka Uniwersytecka w Poznaniu

Jesteś tutaj:
Start arrow Pracownia Zbiorów Kartograficznych
Zbiory Specjalne
Oddział Zbiorów Specjalnych
Pracownia Rękopisów
Pracownia Starych Druków
Pracownia Zbiorów Muzycznych
Pracownia Zbiorów Ikonograficznych
Pracownia Zbiorów Kartograficznych
Pracownia Zbiorów Masońskich
Pracownia Dokumentów Życia Społecznego
Czytelnia Zbiorów Specjalnych
Pracownia Zbiorów Kartograficznych

Oddział Zbiorów Specjalnych

Pokój 173;
poniedziałek9.00 - 14.00
wtorek, środa, piątek9.00 - 14.00
czwartek9.00 - 18.00
Obsada:
mgr Rafał Michałowski, kustosz
tel. 061 829 3834

Zbiór kartograficzny Biblioteki Uniwersyteckiej sięga początkami pierwszych lat istnienia biblioteki i związany jest z powstaniem w 1902 Kaiser Wilhelm Bibliothek. Z tego czasu zachowały się przede wszystkim XIX-wieczne mapy topograficzne Prus i państw zachodnioniemieckich. Po powstaniu Uniwersytetu Poznańskiego w 1919 roku nastąpiła polonizacja zbiorów. W chwili wybuchu II wojny światowej zbiory kartograficzne liczyły już ok. 5.800 map i 52 atlasy. Przełomowym okresem były lata 1945-1949. Wówczas to dzięki akcji gromadzenia tzw. zbiorów zabezpieczonych dział wzbogacił się o piękne i cenne obiekty map i atlasów.

W 1949 utworzono w ramach Oddziału Zbiorów Specjalnych Samodzielny Referat Kartograficzny, przekształcony w Sekcję Zbiorów Kartograficznych a następnie w Pracownię Kartograficzną.

Chronologiczny zasięg zbiorów jest bardzo szeroki. Reprezentowane są w nim obiekty mapowe bądź atlasowe od XV do XX wieku. Wśród cennych materiałów na szczególną uwagę zasługuje m.in.:
  • Rękopiśmienna mapka świata zawarta w polskim kodeksie zbiorowym z 1478 Jakuba z Kowalewic;
  • Jedyny w polskich zbiorach kartograficznych egzemplarz mapki Polski z XVI wieku /z "Itinerarium Orbis Christiani", wyd. 1579/80/
  • Kilka wydań "Geografii" Ptolemeusza, w tym jedyne wydanie z 1541.
  • Globus nieba Gerarda Mercatora z 1551 r. Do bardzo cennych można zaliczyć pierwsze wydanie Atlasu Mercatora (1595); mapę Europy Środkowej A. Salamanki z 1548.
Pracownia posiada liczne wydania atlasów Orteliusa, Mercatora, Jansoniusa, Homanna i innych. Godny uwagi jest też zbiór poloników liczący blisko 300 jednostek zespół map Polski z XVI i XVII wieku. Zbiory zawierają również wiele cennych źródeł kartograficznych do dziejów Poznania i Wielkopolski.

W pracowni znajduje się bogaty księgozbiór podręczny, szczególnie z zakresu historii kartografii. W Pracowni znajdują się katalogi obejmujące zbiory z podziałem na mapy i atlasy.

Bibliografia:
  • Puckalanka U., Zbiory kartograficzne BUAM w Poznaniu. Zeszyty Naukowe UAM, Biblioteka 2, (1962)
  • Puckalanka U., Mapy Polski z XVI wieku w zbiorach BUAM. ZNUAM, Biblioteka 3
  • Puckalanka U., Nieznana mapka świata w polskim rękopisie z XV wieku. W: Studia i materiały z Dziejów Nauki Polskiej. Seria C. Z.13. (1968)
  • Zbiory kartograficzne w PRL. Warszawa 1972
  • Ze skarbów bibliotek wielkopolskich. Warszawa-Poznań 1980
  • Michałowski R., Mapa Polski XVI - XVIII w. (Katalog wystawy). Szamotuły 1996;
  • Michałowski R., Puckalanka U., Zbiory kartograficzne. W: Prace polonijne BU w Poznaniu. Warszawa 1995
 
''Tabula Europae IV (IIII)'' w ''Geografia di Claudio Tolomeo Alessandrino...'' Venetia 1599
"Tabula Europae IV (IIII)" w "Geografia di Claudio Tolomeo Alessandrino...''Tabula Europae IV (IIII)'' w ''Geografia di Claudio Tolomeo Alessandrino...'' Venetia 1599 Venetia 1599
''Tabula Moderna Sarmatie...Polonie...'' w: ''Ptolemaeus Auctus Restitutus...'' Argentorati 1520
"Tabula Moderna Sarmatie... Polonie..." w: "Ptolemaeus Auctus Restitutus..." Argentorati 1520
''Etats de Pologne...'' M. Brion, L. Desnos Paryż 1772
"Etats de Pologne..." M. Brion, L. Desnos Paryż 1772
''Le Royavme de Pologne...'' N, de Fer Paryż (?) k. XVII w.
"Le Royavme de Pologne..." N, de Fer Paryż (?) k. XVII w.
''Karte von Polen...in XVI Blăttern...'' D.F.Sotzmann Berlin 1795. (fragment kartusza)
"Karte von Polen...in XVI Blăttern..." D.F.Sotzmann Berlin 1795. (fragment kartusza)
''Posen - Poznań (Plan miasta)'' G.Bodenehra w ''Theatrum Curioses...''
"Posen - Poznań (Plan miasta)" G.Bodenehra w "Theatrum Curioses..."
''Kreis - Karten der Provinz Posen.'' Arn. Poznań Glogav [przed 1858] Carl Fleming Verlag
"Kreis - Karten der Provinz Posen." Arn. Poznań Glogav [przed 1858] Carl Fleming Verlag